Obecność religii w przestrzeni publicznej III RP
Serdecznie zapraszam do uczestnictwa w moim kolejnym autorskim wykładzie. Szczegóły na załączonym plakacie.

Serdecznie zapraszam do uczestnictwa w moim kolejnym autorskim wykładzie. Szczegóły na załączonym plakacie.

Polskość i katolicyzm, naród i Bóg, polityka i religia… na ścisłych relacjach między tymi kategoriami skoncentrowałem się w mojej rozprawie doktorskiej. Odnotowałem w niej m.in.:
„Od symbolicznego aktu Chrztu Polski, na który w 966 r. zdecydował się książę Polan – Mieszko I, mamy do czynienia z silnym przenikaniem elementów sacrum i profanum. Średniowieczne bitwy w akompaniamencie pieśni – Bogurodzicy, prymasi w roli interreksa, śluby lwowskie Jana Kazimierza powierzające naród opiece Matki Boskiej Częstochowskiej, konsolidująca rola Kościoła w okresie rozbiorów, kiedy to wspólna wiara łączyła Polaków rozdzielonych w trzech zaborach czy wreszcie wspomniana rola czynnika religijnego w czasie zniewolenia komunistycznego lat 1945-1989, to wszystko świadczy o wyjątkowej więzi polskości z katolicyzmem oraz patriotyzmu z religijnością. Czy dziś, w XXI w. warto pochopnie ulegać trendom sekularyzacji i globalizacji, podcinając niejako własne korzenie? Czy można w imię błędnie pojmowanej nowoczesności i konsumpcyjnego pościgu codzienności wyzuwać wartości, które na przestrzeni wieków stanowiły trzon narodowej tożsamości? Skoro pewna wspólna idea światopoglądowa przez wieki konsolidowała naród i ułatwiała mu przetrwanie niejednej dziejowej zawieruchy, to czy bez niej to samo społeczeństwo nie zatraci swojej samoświadomości i podstaw samozachowawczego funkcjonowania?”.
Wiele kolejnych refleksji przyniosło piękne triduum obchodów 1050-lecia Chrztu Polski. W dniach 14-16 kwietnia 2016 roku w Gnieźnie, na Ostrowie Lednickim oraz w Poznaniu miały miejsce podniosłe wydarzenia, upływające pod hasłem „Gdzie chrzest, tam nadzieja!”. 15 kwietnia w stolicy Wielkopolski zebrało się Zgromadzenie Narodowe, po raz pierwszy poza Warszawą. Prezydent Andrzej Duda wygłosił jubileuszowe orędzie, w którym zwrócił uwagę na historyczne znaczenie decyzji Mieszka I, wynikające z niej konsekwencje, a także aktualne zobowiązania. Z kolei 16 kwietnia na poznańskim stadionie, pośród 40 tysięcy Polaków, kard. Pietro Parolin – sekretarz stanu Stolicy Apostolskiej – przytoczył słowa reprezentowanego przez siebie papieża Franciszka: „Kościół w Polsce zawsze utrzymywał szczególną więź z narodem i starał się weselić z tymi, którzy się weselą i płakać z tymi, którzy płaczą”. Wraz z nimi przychodzi na myśl odwieczna dewiza: „Polonia semper fidelis” („Polska zawsze wierna”).
XXI wiek, wraz z tak oczekiwanym rozwojem gospodarczym, niesie również wiele wyzwań. Warto, parafrazując nieco słowa św. Jana Pawła II, wyrazić życzenie: Polsko, prastara córo Kościoła, pozostań wierna przyrzeczeniom swojego Chrztu!
Za nami udana Konferencja Ars elegantiae. Toruńska Akademia Dyplomacji, która odbyła się w Centrum Dialogu – gmachu Biblioteki Diecezjalnej w Toruniu. Podczas pierwszego dnia (1 marca) uczestnicy wzięli udział w spotkaniach praktycznych dotyczących savoir-vivre’u i sztuki dyplomacji. Wieczór upłynął pod znakiem uroczystego bankietu. Natomiast 2 marca miały miejsce wystąpienia/wykłady w panelach konferencyjnych. Moderatorem panelu głównego był ks. dr Mirosław Tykfer (redaktor naczelny Przewodnika Katolickiego), natomiast w roli prelegentów wystąpili prof. dr hab. Hanna Suchocka (Premier RP w latach 1992-1993, Ambasador RP przy Stolicy Apostolskiej w latach 2001-2013), prof. dr hab. Zbigniew Witkowski (Kierownik Katedry Prawa Konstytucyjnego WPiA UMK) oraz ks. dr Janusz Chyła (szczegółowy program wraz z tematami wystąpień zamieszczono w galerii zdjęć oraz w poprzednim wpisie).
Podczas rozmowy z Panią Premier Suchocką miałem okazję wymienić poglądy na temat pontyfikatu Franciszka i jego nastawienia wobec Polski i Polaków (w porównaniu z dużo bardziej propolskim Benedyktem XVI). Moje spostrzeżenia zawarte w artykułach naukowych (m.in. w: http://czasopisma.upjp2.edu.pl/analectacracoviensia/article/view/956) zostały potwierdzone. Miałem też zaszczyt wygłosić prelekcję pt. Politycy za Spiżową Bramą. Dyplomatyczny kontekst wydarzeń okolicznościowych organizowanych przez Stolicę Apostolską w latach 2005-2014. Omówiłem polityczno-dyplomatyczne aspekty takich wydarzeń jak: pogrzeb Jana Pawła II, papieska beatyfikacja i kanonizacja, a także inauguracje pontyfikatów Benedykta XVI oraz Franciszka.
Organizatorom – doktorantom Wydziału Teologicznego UMK oraz członkom Koła Naukowego Cooperatores Veritatis im. Benedykta XVI – dziękuję za zaproszenie i atmosferę podczas tego przedsięwzięcia. Z pewnością warto ją będzie powtórzyć! 😉
Serdecznie pozdrawiam, Paweł Machalski.
W dniach 1-2 marca b.r. wezmę czynny udział w konferencji: „Ars elegantiae. Toruńska Akademia Dyplomacji im. bł. PG. Frassatiego”. W środę 2 marca ok. godz. 12:45 w auli Centrum Dialogu przy pl. Frelichowskiego 1 w Toruniu (naprzeciwko Od Nowy) wygłoszę krótki wykład pt. „Politycy za Spiżową Bramą. Dyplomatyczny kontekst wydarzeń okolicznościowych organizowanych przez Stolicę Apostolską w latach 2005-2014” (szczegóły na załączonym plakacie). Prelekcja na tematy papiesko-watykańskie w obecności wieloletnich Ambasadorów RP przy Stolicy Apostolskiej – prof. Hanny Suchockiej (Premier RP w latach 1992-1993) oraz dra Stefana Frankiewicza – jest dla mnie prawdziwym wyróżnieniem, zaszczytem, ale i wyzwaniem.
Patronat nad wydarzeniem objął JE Ks. Bp. Andrzej Suski, Ordynariusz toruński.
Serdecznie zapraszam! Paweł Machalski
W życiu każdego z nas zdarzają się wyjątkowe dni, pozytywnie zapamiętywane na długie dekady. Takim dniem był dla mnie z pewnością 19 lutego 2016 roku, kiedy to podczas uroczystości z okazji Święta Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, odebrałem z rąk Pani Promotor – prof. Elżbiety Alabrudzińskiej – dyplom doktora nauk społecznych w zakresie nauk o polityce.
Uroczystość odbyła się w Auli Uniwersyteckiej w Toruniu. Przewodniczył jej Jego Magnificencja Rektor UMK – prof. dr hab. Andrzej Tretyn w obecności dostojnego Senatu Uczelni. Promocję doktorską zwieńczył recital Chóru Akademickiego.
Warto było studiować wiele lat dla tak zaszczytnej chwili. Z sentymentem wspominam wszystkie etapy studiów na toruńskim Uniwersytecie (2005-2015). Dziękuję tak wielu życzliwym ludziom towarzyszącym mi na tej naukowej drodze! Cieszę się z zawartych znajomości, a przede wszystkim ze zdobytego starannego wykształcenia. Swoją refleksję wyraziłem na kartach Księgi Pamiątkowej UMK.
Dzieląc się radością płynącą z tego wyjątkowego wydarzenia, wszystkich serdecznie pozdrawiam, Paweł Machalski.
19 lutego 2016 r. w dniu Święta Uniwersytetu Mikołaja Kopernika (543 rocznica urodzin Patrona Uczelni) odbędzie się promocja doktorska. Uroczystość rozpocznie się o godz. 15 w Auli UMK przy ulicy Gagarina 11 w Toruniu. Wówczas odbiorę mój dyplom doktorski.
Z radością informuję o tym ważnym dla mnie wydarzeniu i serdecznie pozdrawiam, Paweł Machalski.
Z radością informuję, że w grudniu 2015 roku, nakładem Wydawnictwa Adam Marszałek, ukazała się moja pierwsza autorska książka, monografia naukowa pt. „Europa samorządna. Samorząd terytorialny w wybranych państwach Unii Europejskiej”.
Nie byłoby tej publikacji, gdyby nie życzliwość i wsparcie wielu osób. Dziękuję Panu Profesorowi Zbigniewowi Witkowskiemu, Kierownikowi Katedry Prawa Konstytucyjnego WPiA UMK, za serdeczną pomoc, cenne uwagi i sugestie. Słowa wdzięczności kieruję w stronę recenzentów – Prof. Ludwika Habudy oraz Prof. Alfreda Lutrzykowskiego. Dziękuję za czas poświęcony lekturze oraz za tak wiele wartościowych spostrzeżeń.
Jestem ogromnie wdzięczny Panu Prezesowi – Doktorowi Adamowi Marszałkowi, Pani Prezes – Profesor Joannie Marszałek-Kawie, Pani Dyrektor – Iwonie Nadolskiej-Bartosiak oraz Pracownikom Wydawnictwa Adam Marszałek za życzliwe przyjęcie projektu książki oraz za sprawny proces wydawniczy. W sposób szczególny chciałbym podziękować Pani Redaktor Naczelnej – Justynie Brylewskiej, Redaktorowi Prowadzącemu – Doktorowi Danielowi Kawie oraz Projektantowi okładki – Panu Krzysztofowi Galusowi. Informacje na temat książki wraz z możliwością zakupu znajdują się na stronie Wydawnictwa:
http://www.marszalek.com.pl/sklep/produkt/4325/europa_samorzadna__samorz.html
Istnieje też opcja bezpośredniego nabycia publikacji w siedzibie Wydawnictwa Adam Marszałek przy ulicy Lubickiej 44 w Toruniu (najkorzystniejsza oferta cenowa).
Przekrojowy spis treści:
Wstęp
Rozdział I Samorząd terytorialny jako forma zdecentralizowanej administracji publicznej
Rozdział II Samorząd terytorialny w państwach unitarnych na przykładzie Polski, Węgier i Francji
Rozdział III Samorząd terytorialny w państwach federalnych na przykładzie Niemiec, Austrii i Belgii
Rozdział IV Między unitaryzmem a federalizmem. Autonomia regionalna jako specyfika regulacji samorządowych we Włoszech i w Hiszpanii
Rozdział V Samorząd terytorialny państw unitarnych i federalnych w kontekście polityki regionalnej UE
Uwagi końcowe
Aneks: Samorząd terytorialny w konstytucjach wybranych państw Unii Europejskiej
Spis map i wykresów
Źródła i literatura
Całość liczy 246 stron.
Fragmenty Wstępu:
Przedmiotem książki jest analiza procesów kształtowania się samorządu terytorialnego w wybranych państwach unitarnych i federacjach Unii Europejskiej, jego struktury, zadań oraz mechanizmów funkcjonowania. To właśnie model ustroju terytorialnego, wynikający z konstytucji państw członkowskich, stanowi pryzmat poprzez który przyjrzałem się funkcjonowaniu samorządu terytorialnego – podobieństwom, ale i odmiennościom poszczególnych systemów. Główny problem badawczy wywołuje potrzebę odpowiedzi na pytanie: w jakim stopniu konstytucyjny model ustroju terytorialnego państwa (unitaryzm bądź federalizm) wpływa na znaczenie, strukturę i mechanizmy funkcjonowania samorządu terytorialnego? Wszystkie modele ustrojowe funkcjonujące w Unii Europejskiej przewidują istotne miejsce dla różnych przejawów samorządności. Dzięki temu Stary Kontynent można określać mianem Europy samorządnej. (…)
Wyznaczając przestrzenny zakres pola badawczego, wybrałem trzy państwa unitarne: Polskę, Węgry i Francję oraz – dla zachowania odpowiedniej proporcji – trzy państwa federalne: Niemcy, Austrię i Belgię. Dobór ten został uzupełniony o rozdział dotyczący Włoch i Hiszpanii – państw, które formalnie pozostają unitarne, jednak w praktyce – zwłaszcza okresu ostatnich kilkunastu lat – ich model ustrojowy znacznie zbliżył się do rozwiązań znanych z systemów federacyjnych. Specyfika ustroju terytorialnego, przejawiająca się w daleko idącej autonomii regionów włoskich i hiszpańskich, skłoniła mnie do wyodrębnienia tej problematyki jako swoistego tematycznego pomostu między typowym unitaryzmem a federalizmem (określanego przez niektórych autorów mianem regionalizmu). (…)
Polecam tę książkę wszystkim, którym tematyka administracji publicznej i samorządu terytorialnego jest bliska, nie tylko w kontekście zainteresowań naukowych, ale też swoistego hobby czy praktyki zawodowej (m.in. pracownikom administracyjnym i samorządowcom). Adresatami publikacji są również studenci kierunków: prawo, administracja, europeistyka, socjologia, stosunki międzynarodowe, politologia czy polityka publiczna. Książka może być traktowana jako podręcznik akademicki stosowany w nauczaniu przedmiotów specjalizacyjnych takich jak, m.in. Samorząd terytorialny w Unii Europejskiej czy Administracja samorządowa (państw UE). Ufam, że okaże się ona interesującą lekturą.

Kilka słów o okładce:
Poszczególne gwiazdki flagi UE przybrały barwy narodowe przedstawionych państw:
– unitarnych – Polski, Węgier, Francji,
– federacji – Niemiec, Austrii, Belgii,
– regionalnych – Włoch i Hiszpanii, które formalnie pozostają unitarne, jednak w praktyce ich model ustrojowy zbliżył się do rozwiązań znanych z systemów federacyjnych.
Roztwarta Kostka Rubika oznacza złożoność, wieloelementowość samorządu terytorialnego, a nie nadmierną koncentrację na modelu węgierskim 😉 . Zachęcam do lektury!
Pozdrawiam wszystkich Gości mojego bloga, życząc szczęśliwego, pełnego sukcesów Nowego 2016 Roku! Paweł Machalski
Warto było tam być! II Międzynarodowa Konferencja Naukowa Między państwem a religią – relacje prawa i prawa kanonicznego, tak jak jej pionierska edycja sprzed roku, rzeczywiście zgromadziła przedstawicieli nie tylko polskich, ale i zagranicznych ośrodków akademickich. Do Torunia przybyli goście pochodzący z Rumunii, Turcji, a nawet ze Stanów Zjednoczonych. Warto podkreślić, że na czele tego spektakularnego wydarzenia stanęli studenci – członkowie dwóch prężnie działających na Wydziale Prawa i Administracji UMK kół naukowych: Studenckiego Koła Naukowego Prawa Porównawczego „Ius et lex” oraz „Sapere Aude” Koła Jurystów Prawa Rzymskiego i Kanonicznego. Wszystkim organizatorom – na ręce Natalii Tończyk, Oktawii Braniewicz, Anny Świerzewskiej i Michała Perlińskiego – składam podziękowania i gratulacje! Wykonaliście ogrom pracy organizacyjno-naukowej, a to zawsze procentuje!
Jeszcze jako doktorant, często zgłaszałem się na konferencje, które co najwyżej częściowo wpisywały się w krąg moich zainteresowań. Wówczas nie lada wyzwaniem była konstrukcja tematu i „podciąganie” go pod ogólną problematykę sympozjum. W tym przypadku było zupełnie inaczej. Tematyka „Między państwem a religią” w pełni łączy się zarówno z moim doktoratem – można rzec „Między państwem a Kościołem…” – jak i z wieloma wcześniejszymi artykułami. Tym bardziej cieszy, że inicjatywa organizowania tej konferencji zrodziła się właśnie w Toruniu, na Wydziale Prawa i Administracji (którego jestem absolwentem), pośród studentek i studentów, których tak dobrze znam.
Przed rokiem mówiłem o poszczególnych modelach relacji państwo-Kościół w wybranych państwach Unii Europejskiej. Podczas tegorocznej, drugiej edycji, skoncentrowałem się na specyfice polskiego modelu, wygłaszając prelekcję pt. „Stosunki państwo-Kościół w III Rzeczypospolitej Polskiej”. Warto odnotować szerokie spektrum tematów prezentowanych podczas sympozjum. Obok relacji między państwem a religią w Polsce, czy w Stanach Zjednoczonych w czasach prezydentury George’a W. Bush’a, prelegenci poruszyli m.in. kwestię ujęcia religii w pojęciu prawnym, nauczania religii w szkołach, klauzuli sumienia, wpływu prawa kanonicznego na orzecznictwo sądów, prawa Koranu, tajemnicy spowiedzi, alienacji majątku kościelnego, opodatkowania duchowieństwa, małżeństwa kanonicznego czy bigamii w ujęciu prawa polskiego i prawa kanonicznego.
Z największym przekonaniem rekomenduję kolejne edycje tego międzynarodowego wydarzenia naukowego! Wszystkich serdecznie pozdrawiam, Paweł Machalski.