25-lecie Diecezji Toruńskiej

25 marca 2017 r. w katedrze p.w. Świętych Janów w Toruniu odbyły się główne obchody jubileuszu 25-lecia istnienia diecezji toruńskiej. Mszy św. koncelebrowanej przez 6 biskupów i kilkuset księży przewodniczył abp Salvatore Pennacchio, Nuncjusz Apostolski w Polsce.

Miałem zaszczyt uczestniczyć zarówno w tych uroczystościach, jak i w zorganizowanej dwa dni wcześniej konferencji naukowej połączonej z promocją książki pt. „Jubileusz Diecezji Toruńskiej. Spojrzenie w przeszłość i w przyszłość”.

Diecezję toruńską ustanowił 25 marca 1992 r. bullą Totus Tuus Poloniae Populus Papież Jan Paweł II. Swoimi granicami i tradycjami nawiązuje ona do historycznej, erygowanej w 1243 r., diecezji chełmińskiej.

Wybory do Rady Okręgu

Z radością informuję, że w wyniku przeprowadzonych wyborów zostałem powołany przez mieszkańców na reprezentanta w Radzie Okręgu – Bydgoskie w Toruniu na kadencję 2016-2020. Bardzo dziękuję za wszystkie oddane na mnie głosy! To wielki zaszczyt, zobowiązanie i motywacja do dalszej aktywności.

Bydgoskie Przedmieście wraz z przylegającymi do niego osiedlami to największy powierzchniowo okręg – jednostka pomocnicza Gminy Miasta Toruń. Obszar ten, stanowiący zachodnią część miasta, jest znacznie urozmaicony, zarówno pod względem demograficznym, społeczno-ekonomicznym, jak i architektonicznym. Z uwagi na bliskość Rektoratu i wielu wydziałów Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, a także na położenie na terenie okręgu Wyższej Szkoły Kultury Społecznej i Medialnej, osiedle to (w Toruniu nie ma urzędowo wyodrębnionych dzielnic) w znacznej mierze wyróżnia akademicki charakter.

Jako doktor nauk politycznych, absolwent wydziałów: Politologii i Studiów Międzynarodowych oraz Prawa i Administracji UMK, dobrze orientuję się w zasadach funkcjonowania samorządu terytorialnego, w tym w kompetencjach rady okręgu jako jednostki pomocniczej gminy miejskiej. Akademicka teoria została uzupełniona kilkumiesięczną praktyką, stażem pracy w Urzędzie Miasta Torunia. Mam nadzieję, że teraz ta wiedza i doświadczenie okażą się szczególnie pożyteczne.

Sprawność i efektywność działania rady okręgu jako jednostki kolegialnej zależy od współpracy najlepiej wszystkich – a przynajmniej większości – jej członków. Współpraca ta powinna wykraczać poza 10-osobowe gremium, obejmując przede wszystkim dialog z mieszkańcami, ale też z wybranymi przez nas organami samorządu terytorialnego szczebla gminnego (Radą Miasta Torunia i Prezydentem Miasta). Nie można tu nie wspomnieć o środowisku urzędniczym, biznesowym, akademickim (UMK, WSKSiM, Wyższej Szkoły Bankowej, której studenci też licznie tu mieszkają i pracują) oraz o Kościele. Tylko tak szeroka kooperacja i otwartość może przynieść pozytywne rezultaty, osiągane w imię dobra wspólnego czy bardziej konkretnie – pomyślności mieszkańców Bydgoskiego Przedmieścia, Rybaków, Bielan i Osiedla Młodych. Do tak rozumianej współpracy zapraszam wszystkich zainteresowanych!

Serdecznie pozdrawiam, Paweł Machalski.

 

 

 

 

Konferencje listopadowe

W tym tygodniu będę miał zaszczyt i przyjemność wziąć udział w dwóch konferencjach naukowych bezpośrednio związanych z tematyką mojego doktoratu – stosunków państwo-Kościół:

     1.      Czas próby. Kościół katolicki w okresie PRL. Konferencja naukowa dla uczczenia 1050 rocznicy Chrztu Polski

16-17.11.2016 r.; Centrum Dialogu im. Jana Pawła II w Toruniu, Pl. bł. Stefana W. Frelichowskiego 1 (naprzeciwko Od Nowy)

Prelekcja pt. Rodem z PRL. Ataki na Kościół i sferę sacrum w III RP (16.11 /środa/ godz. 11:15)  

Program: https://milenium.umk.pl/pages/main_page/

    2.      Między państwem a religią – relacje prawa i prawa kanonicznego

17-18.11.2016 r.; Sala Audytoryjna Biblioteki Uniwersyteckiej (Głównej) UMK

Prelekcja pt. Nauczanie religii w polskich szkołach publicznych – podstawy prawne i praktyka (17.11 /czwartek/ godz. 10:40)

Program: https://www.facebook.com/events/636314583242048/permalink/652082621665244/

Serdecznie zapraszam i pozdrawiam, Paweł Machalski.

 

 

Z nadzieją w nowy rok akademicki

Z nadzieją rozpoczynam nowy rok akademicki! Jego początek to dobra okazja do wyznaczania kolejnych celów i planowania.

Po pierwsze – dydaktyka! W najbliższych miesiącach swym dydaktycznym zaangażowaniem obejmę studentów sześciu grup ćwiczeniowych, ale i wykładowych w ramach trzech kierunków studiów. Będę się starał być sumiennym wykładowcą oraz sprawiedliwym egzaminatorem. W profesji akademickiej, tak jak w życiu, nie sztuką jest tylko mądrze i przekonywująco mówić. Warto też słuchać, korygować niepotrzebne nawyki, nie tylko nauczać kogoś, ale i uczyć się od innych.

Po drugie – dorobek naukowy. W tym zakresie – tak jak dla sportowca olimpijskie złoto – priorytetem jest dla mnie wydanie drugiej książki, tym razem na bazie doktoratu. Zgodnie z sugestiami obu recenzentów i promotora, ta dysertacja – w nieco edytowanej, zaktualizowanej wersji – musi zostać opublikowana! Relacje między państwem a Kościołem we współczesnej Polsce, zwłaszcza w ostatnich latach, to temat wymagający nowatorskiego spojrzenia oraz opracowania – dostępnego, ale i przystępnego dla jak najszerszego kręgu czytelników. Tu także warto wspomnieć o kolejnych konferencjach i ich owocach w postaci artykułów czy rozdziałów publikacji zbiorowych.

Wszystkim studentom, doktorantom i pracownikom akademickim życzę wielu sukcesów! Dziś warto powtórzyć za rektorami polskich uczelni: Quod bonum, felix, faustum, fortunatumque sit! Niech się dzieje co dobre, szczęśliwe i pomyślne!

Toruń, 1 października 2016 r.                                                                                                         Paweł Machalski

Relacja ze Światowych Dni Młodzieży

W dniach 30-31 lipca 2016 r. uczestniczyłem w Światowych Dniach Młodzieży, które pod przewodnictwem Papieża Franciszka odbyły się w Krakowie i okolicznej miejscowości – Brzegi. Radością ze spotkania, entuzjazmem i przeżyciami – nie tylko duchowymi – podzieliłem się  1 sierpnia z widzami TVP 3 Bydgoszcz w programie „Region pełen lata”:

http://bydgoszcz.tvp.pl/26378102/1082016

W swojej wypowiedzi udało mi się wpleść także elementy analizy porównawczej nastawienia następców św. Jana Pawła II wobec Polski i Polaków.

Polecam relację i serdecznie pozdrawiam, Paweł Machalski.

Kolejny artykuł, tym razem w książce: „Jaka administracja?…”

Właśnie ukazała się ciekawa książka – opracowanie zbiorowe: Jaka administracja? Rozważania nad teorią i praktyką administracji polskiej po 1989 roku, red. M. Strzelecki, W. Zubrzycki, D. Jurczak, Olsztyn 2016. Ponad dwudziestu autorów dokonuje próby odpowiedzi na zróżnicowane pytania badawcze, dotyczące m.in. polityczności administracji publicznej w III RP, decentralizacji władzy, transformacji administracji polskiej, relacji sektora publicznego z sektorami prywatnym i obywatelskim, mobbingu w administracji publicznej w Polsce czy nawet bezpieczeństwa wewnętrznego i obronności.

         Rozdział mojego autorstwa pt. Projekty zasadniczego podziału terytorialnego Rzeczypospolitej Polskiej w latach 90. XX wieku, stan obecny i perspektywy zmian, stanowi naukową refleksję – próbę odpowiedzi na następujące pytania: Czym jest zasadniczy podział terytorialny państwa? W jaki sposób przejawia się on w praktyce życia społeczno-politycznego Polaków a nawet w zwyczajnej polskiej codzienności? W jakim stopniu nakreśla ramy dla funkcjonowania samorządności lokalnej i regionalnej, wywodzącej się z przywróconej po przełomie 1989/1990 instytucji samorządu terytorialnego? Zgodnie z tytułem, skrupulatnie analizuję wyzwania, dylematy oraz projekty sprzed reformy administracyjnej z 1998 r. – podziału Polski na 12, 15 czy 16 województw (koncepcję zrealizowaną). Nawiązuję też do projektów z ostatnich lat i miesięcy – utworzenia województwa środkowopomorskiego czy stołecznego, problemu metropolizacji Polski czy kompatybilności (zgodności) polskich jednostek zasadniczego podziału terytorialnego ze standardami Unii Europejskiej.

        Korzystając z okazji dziękuję Panu Profesorowi Michałowi Strzeleckiemu za zaproszenie mnie do tego projektu naukowego. Zachęcam do lektury i serdecznie pozdrawiam, Paweł Machalski.

Światowe Dni Młodzieży

W dniach 30-31 lipca b.r. wezmę udział w odbywających się w Krakowie (i okolicach) Światowych Dniach Młodzieży pod przewodnictwem Ojca Świętego Franciszka! Zachęcam wszystkich młodych (i nieco starszych  🙂 ) do zainteresowania się tym wyjątkowym wydarzeniem.

 Osobiście papiestwem interesuję się nie tylko naukowo, ale i w praktyce codziennego życia. Będzie to już moje czwarte spotkanie z Biskupem Rzymu.

1)      7 czerwca 1999 roku uczestniczyłem w nabożeństwie czerwcowym pod przewodnictwem Papieża Polaka – dziś już Świętego – Jana Pawła II na toruńskim lotnisku.

2)      28 maja 2006 roku, już jako student, byłem obecny na krakowskich błoniach podczas spotkania Benedykta XVI z rodakami wielkiego Poprzednika,

3)      wreszcie 27 kwietnia 2014 r. miałem zaszczyt być bezpośrednim świadkiem kanonizacji Jana XXIII i Jana Pawła II dokonanej przez obecnego papieża – Franciszka.

Być może, przy utrzymaniu takiego trendu, uda mi się przynajmniej raz uczestniczyć w bezpośrednim spotkaniu z każdym kolejnym papieżem, i tak przynajmniej do emerytury!  🙂  Oby, bardzo bym chciał!

Wszystkim studiującym życzę powodzenia w zbliżającej się sesji egzaminacyjnej! Serdecznie pozdrawiam, Paweł Machalski.

Dylematy i wyzwania współczesności w nauczaniu społecznym Jana Pawła II

Miło mi poinformować o pracy zbiorowej pt. Dylematy i wyzwania współczesności w nauczaniu społecznym Jana Pawła II, pod redakcją dr Agnieszki Górskiej i prof. Michała Strzeleckiego, która właśnie ukazała się nakładem Wydawnictwa Uczelnianego Wyższej Szkoły Informatyki i Ekonomii TWP w Olsztynie. Książka stanowi podsumowanie obchodów Roku Jana Pawła II przy udziale Gminy Miejskiej Kętrzyn. Publikacja składa się z szesnastu artykułów/rozdziałów. Ich autorzy, przedstawiciele licznych ośrodków akademickich z całej Polski, przedstawili m.in. takie aspekty jak: nastawienie Jana Pawła II do idei Soboru Watykańskiego II czy integracji europejskiej, papieska postawa wobec problemów demokratyzacji w Polsce, encykliki społeczne Papieża Polaka, przesłanie pielgrzymek do Ojczyzny, fenomen relacji Jana Pawła II z młodzieżą i wiele innych interesujących kwestii.

W książce znajduje się także artykuł pt. Jan Paweł II wobec Konkordatu między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską z 28 lipca 1993 roku. Zawiera on analizę stanowiska Jana Pawła II wobec projektów traktatu, wyrażanego zarówno podczas negocjacji, jak i przedłużającej się procedury ratyfikacyjnej. Pytania badawcze są następujące: Jaka była rola Jana Pawła II w procesie planowania i negocjowania umowy między Stolicą Apostolską a Rzecząpospolitą Polską? Jaka była jego postawa podczas przedłużającej się procedury ratyfikacyjnej? W jakim stopniu Ojciec Święty – jego osobiste zaangażowanie, ale i sam fakt obecności Polaka na tronie Piotrowym – wpływał na postawę polskich polityków różnych opcji? Zachęcam do sięgnięcia po udzielone na kartach artykułu odpowiedzi.

Łączę serdeczne pozdrowienia, Paweł Machalski.  

Obecność religii w przestrzeni publicznej III RP – relacja z wykładu

10 maja 2016 r. na zaproszenie Koła Prawa Rzymskiego i Kanonicznego Sapere Aude w jednym z audytoriów Wydziału Prawa i Administracji UMK w Toruniu wygłosiłem wykład pt. Obecność religii w przestrzeni publicznej III RP. Aspekty prawne i polityczne.

I.      Rozpocząłem od kwestii definicyjnych, wyjaśniając zastosowane w tytule pojęcia: religii oraz przestrzeni publicznej. Wskazałem także na różnice między przestrzenią publiczną a przestrzenią polityczną.

II.      Następnie przedstawiłem panoramę modeli relacji państwo-Kościół w ujęciu historycznym.

III.      Ważny fragment wykładu stanowiła analiza wydźwięku Soboru Watykańskiego II i jego wpływu na współcześnie propagowany przez Stolicę Apostolską model relacji państwo-Kościół, oparty na trzech zasadach:

a)      wolności religijnej,

b)      autonomii i niezależności Kościoła i państwa,

c)      współdziałania między Kościołem i państwem w osiąganiu dobra wspólnego. (Konstytucja duszpasterska o Kościele w świecie współczesnym Gaudium et spes z 7 grudnia 1965 r., nr 76)

IV.      Następnie zaprezentowałem swoje autorskie definicje: modelu państwa wyznaniowego oraz przyjaznego rozdziału państwa i związków konfesyjnych (tzw. separacji skoordynowanej).

V.      Kolejna część wykładu dotyczyła szerokiej analizy podstaw prawnych stosunków państwo-Kościół w III RP w ujęciu chronologicznym:

  1. Pakiet ustaw wyznaniowych z 17 maja 1989 r.:

a) Ustawa o stosunku państwa do Kościoła Katolickiego,

b) Ustawa o gwarancjach wolności sumienia i wyznania,

c) Ustawa o ubezpieczeniu społecznym duchownych

2. Konkordat między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską z 28 lipca 1993 r,

3. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (Preambuła oraz art. 25 i 53).

VI.      Po omówieniu aspektów prawnych skoncentrowałem się na charakterystyce instytucjonalnych form współdziałania państwa i związków wyznaniowych (m.in. Komisja Wspólna przedstawicieli rządu i Konferencji Episkopatu Polski).

VII.      Wiele uwagi poświęciłem na omówienie stanowiska św. Jana Pawła II wobec obecności religii w przestrzeni publicznej, cytując m.in. fragmenty homilii z Lubaczowa (1991) oraz Skoczowa (1995).

VIII.      Następnie scharakteryzowałem krótko kwestie finansowania konfesji w Polsce.

IX.      Znaczna część wykładu dotyczyła analizy obecności symboli religijnych w przestrzeni publicznej oraz nauczania religii w szkołach.

X.      Wskazałem też na ewolucję stanowiska Kościoła rzymskokatolickiego w Polsce wobec wyborów parlamentarnych i prezydenckich.

XI.      Ostatnim obszarem analizy była kwestia dyskursu publicznego (w tym słusznego udziału Kościoła) wokół ochrony życia czy ideologii gender.

XII.      W podsumowaniu stwierdziłem, że: „Stabilność konstruktywnych relacji między państwem a religią wymaga, z jednej strony ich autonomii, z drugiej zaś – co nade wszystko trzeba podkreślić – owocnej współpracy w imię dobra wspólnego wszystkich obywateli. Ze względu na wspomniane czynniki tożsamościowe, historyczne, kulturowe, statystyczne, obecność religii w polskiej przestrzeni publicznej jest dopuszczalna, a w wielu kwestiach nawet potrzebna”.

Nagranie fragmentów wykładu dostępne jest pod linkiem:

Dziękuję za zaproszenie, promocję wydarzenia i frekwencję.

Serdecznie pozdrawiam, Paweł Machalski.